Ciekawostki   

Strona główna           Kontakt

 

Historia sztumskiej flagi.

 

Historia białego pasa na czerwonym polu jako barw Sztumu zaczyna się od pobytu austriackiego arcyksięcia Albrechta III Habsburga w 1377 roku w zamku Sztumskim, który przekazał barwy księstwa Austrii dla wójtostwa sztumskiego oficjalnie w podziękowaniu za gościnę w drodze na Żmudź. A nie oficjalnie z powodu wspierania zakonu przez Habsburgów, do tego dochodzi w tym okresie nowa doktryna rodu jako polityczna ekspansja poszerzania swoich wpływów w Europie. Oprócz uczestnictwa w wyprawie przeciwko Żmudzinom oraz symbolicznego podarowania barw Arcyksiążę przekazał jako wsparcie dla zakonu znaczną sumę pieniędzy, za które to wybudowano od strony Kwidzyna trzecią ośmiokondygnacyjną wierzę obronną w sztumskiej twierdzy; nazwaną na cześć jej fundatora niestety nie dotrwała do naszych czasów. Wydawać by się mogło, że to koniec historii; niestety sama geneza powstania barw jest trochę zawiła i związana jest bezpośrednio z wielkimi wydarzeniami w historii Europy i Ziemi Świętej. Z powodu skomplikowanej struktury narodowościowej w państwie Karola Wielkiego administracja w tak ogromnym państwie była niezwykle trudna. Przy utrzymaniu starego podziału z czasów Merowingów na ziemie oraz powiaty, stworzono nowy równoległy do niego na hrabstwa jako mniejsze jednostki terytorialnego zarządu, które podlegały urzędnikom mianowanym i odwoływanym przez władcę. Na kresach monarchii zorganizowano marchie na czele, których stanęli margrabiowie o szerokich kompetencjach wojskowych. W 778 roku została utworzona Marchia Wschodnia (Ostmark) jak wcześniejsze zarządzana jest przez margrabiów. Od 976-1246 Marchia Austriacka jest we władaniu margrabiów z rodu Babenbergów. 17 września 1156 margrabia Henryk II Jasomirgott uzyskał od cesarza Świętego Cesarstwa Rzymskiego Fryderyka I Barbarossy przywilej, dzięki któremu władcy dotychczasowej marchii austriackiej otrzymali tytuł książęcy, a marchia staje się dziedzicznym księstwem Rzeszy i tym samym niezależną od księstwa Bawarii. W III krucjacie do ziemi Świętej w latach 1189–1192 obok cesarza Fryderyka I Barbarossy, króla francuskiego Filipa II Augusta i króla angielskiego Ryszarda Lwie Serce udział bierze książę Austrii Leopold V Babenberg zwany der Tugendhafte. Po śmierci cesarza Fryderyka I, dowództwo nad częścią wojsk niemieckich obejmuje Fryderyk V Szwabski, który umiera na malarię podczas oblegania Akki. Tym samym dowództwo nad kontyngentem niemieckim obejmuje książę Austrii Leopold V. Po zdobyciu Akki 12 lipca 1191 Konrad z Montferratu zatknął na murach chorągwie Królestwa Jerozolimskiego, królów Francji i Anglii oraz księcia Austrii - cesarskiego orła na białym tle. Rychło doszło do konfliktu Leopolda z Ryszardem i Filipem. Książę, który dowodził krzyżowcami niemieckimi i walczył w pierwszym szeregu, żądał równego traktowania z królami, co ci uznali za przejaw arogancji. Ludzie Ryszarda zdjęli sztandar Leopolda z murów Akki i wrzucili go do fosy. Rozgniewany i znieważony Leopold V kilka dni później wyrusza w drogę powrotną do Austrii. Cesarz Henryk VI Hohenstauf w dowód męstwa księcia podczas krucjaty nadał Leopoldowi nowy sztandar – biały poprzecznym pas na czerwonym polu; na podobę tuniki Leopolda, która podczas oblężenia Akki z białej stała się czerwona od krwi; a jedyne białe miejsce pozostało pod szerokim rycerski pasem. W ten sposób powstała flaga rodu Babenbergów i już księstwa Austrii. Flaga ta należy do jednych z najstarszych symboli Europy. 20 grudnia 1192 roku książę Leopold „podziękował” królowi Ryszardowi I Lwie Serce za zniewagę, jaką doznał w trakcie oblężenia Akki, ale to już inna historia. Po bezpotomnej śmierci Fryderyka II Hohenstauf zwanego też Bitnym księstwo Austrii przechodzi pod panowanie królów czeskich: Władysława II, Hermana VI Badeńskiego, Fryderyka I Badeńskiego, Przemysła Ottokara II. Po śmierci tego ostatniego w bitwie pod Suchymi Krutami Austria powraca pod panowanie króla Niemiec Rudolfa I Habsburga, a 1282 za zgodą elektorów przechodzi na syna Albrechta I. Jego wnuk książę austriacki Albrecht III w drodze na Żmudź zawitał do Sztumu. I tak 186 letnie barwy wywalczone pod Akką przez Leopolda V Babenberga i nadane przez cesarza Świętego Cesarstwa Rzymskiego Henryka VI Hohenstauf przejęte przez Habsburgów za sprawą księcia Austrii Albrechta III trafiają do Sztumu. Błędem jest więc mowa o podobnych barwach do barw austriackich gdyż są to barwy księstwa Austrii protoplasty cesarstwa Austrii i obecnej Republiki Austriackiej. Nieścisłością jest też, mowa o rodowych barwach Habsburgów gdyż główna linia rodu w czasach monarchii używała barw czarno złotej, a te zostały przejęte przez linię ausriacką jako spuścizna po wymarłym rodzie Babenbergów, który otrzymał z rąk cesarza Henryka VI Hohenstauf. Działania dynastyczne Habsburgów przyczyniły się do jej rozpowszechnienia. Można przypuszczać, iż około roku 1330 rozpoczął się nowy etap kształtowania stosunków niemiecko-austriackich, w którym to linia rodziny Habsburgów austriackich wzmocniła się dzięki własnej fladze oraz dzięki godłu państwowemu. Tak, więc barwy Sztumu są starsze od samego miasta i liczą sobie 822 bądź 823 lata. Dzięki historii flagi, której barwy wywodzą się wprost z bitewnego zgiełku wypraw krzyżowych i historii Europy powinniśmy mieć nie tylko powody do dumy, ale też zobowiązanie do działania na rzecz miasta, jego tradycji oraz zabytków stanowiących jedyny dowód historycznych wydarzeń, które były udziałem naszego miasta.