Historia nie powinna być wybierana według politycznej wygody ani dzielona na wydarzenia bardziej i mniej godne pamięci. Tymczasem ostatnie dni pokazują, że w Sztumie z pamięcią historyczną bywa różnie. Kilka dni temu władze Powiatu Sztumskiego jak i władze miasta uczestniczyły w obchodach 106. rocznicy plebiscytu na Powiślu, oddając hołd działaczom walczącym o polskość tych ziem. To ważna i piękna karta historii naszego regionu. Pamięć o ludziach, którzy walczyli o zachowanie polskiej tożsamości na Powiślu, jest naszym obowiązkiem i zasługuje na najwyższy szacunek. 11 lipca, to także rocznica Krwawej Niedzieli - kulminacji ludobójstwa dokonanego przez OUN-UPA na ludności polskiej Wołynia i Małopolski Wschodniej. Tego dnia zaatakowano ponad sto polskich miejscowości. W bestialski sposób mordowano przede wszystkim bezbronnych cywilów - dzieci, kobiety i osoby starsze. Historycy szacują, że w całej zbrodni wołyńskiej życie straciło około 100 do nawet 200 tysięcy Polaków.
To jedna z największych tragedii w historii naszego narodu.
Mimo to zarówno władze Powiatu Sztumskiego, jak i władze Miasta i Gminy Sztum, nie zdobyły się na godne upamiętnienie tej rocznicy. Nie zorganizowano lokalnych obchodów, nie złożono symbolicznej wiązanki kwiatów, nie opublikowano nawet okolicznościowego wpisu w mediach społecznościowych. Tragedia dziesiątek tysięcy niewinnych Polaków została praktycznie przemilczana. Podczas gdy w sąsiednim Powiecie Malborskim samorząd wspólnie z Instytutem Pamięci Narodowej i lokalną parafią angażuje się w upamiętnienie ofiar Rzezi Wołyńskiej, organizując uroczystości i stawiając pomnik poświęcony pomordowanym Polakom, w Powiecie Sztumskim obchody ograniczyły się do udziału wicestarosty w uroczystości w sąsiednim samorządzie oraz krótkiej informacji o tym wydarzeniu na facebooku. Co więcej, Starostwo Powiatowe w Sztumie 13 lipca opublikowało oświadczenie Rady Odporności dotyczące rosyjskich działań dezinformacyjnych związanych ze zbrodnią wołyńską, w którym czytamy:
W ostatnich dniach działania w tym obszarze strona rosyjska podjęła rękami Federalnej Służby Bezpieczeństwa (FSB), spadkobierczyni NKWD i KGB, która odtajniła rzekomo nieznane wcześniej dokumenty, mające dowodzić, że w lipcu 1943 r. Ukraińcy mieliby dopuścić się zbrodni na Polakach o większej intensywności niż do tej pory sądzono. Chodzi o rzekome zamordowanie 11 księży katolickich i dwóch tysięcy mieszkańców Włodzimierza Wołyńskiego. Polscy historycy podchodzą do autentyczności zawartych w tych materiałach informacji sceptycznie, podkreślając, że przywołane w nich zdarzenie o jednorazowym charakterze nie miało miejsca. Prawdopodobnie dla zwiększenia efektu, rosyjski aparat propagandowy połączył wydarzenia, do których doszło w różnych miejscach i czasie. Nie ma to nic wspólnego z odkrywaniem nieznanych wcześniej faktów historycznych, ale jest próbą przeniesienia emocji związanych z przeszłością na współczesne relacje polsko-ukraińskie, by doprowadzić do ich zniszczenia.
Walka z dezinformacją jest potrzebna, jednak trudno nie zauważyć, że w wielu przekazach więcej miejsca poświęca się samemu komunikatowi o manipulacjach niż pamięci o ofiarach i ich rodzinach. Polakom nie trzeba tłumaczyć zagrożeń związanych z rosyjską dezinformacją. Jednocześnie nie można pomijać kwestii ukraińskiej opieszałości w sprawie wydawania pozwoleń na ekshumacje polskich ofiar oraz zapewnienia im godnego pochówku. Szczególnie bolesny jest fakt, że w przypadku ekshumacji żołnierzy Wehrmachtu procedury na Ukrainie nie napotykają takich przeszkód. Warto przypomnieć, że to Polska wykazała się ogromnym odruchem solidarności i serca. Mimo tragicznej pamięci o zbrodniach Ukraińców popełnionych na Polakach, to Polacy potrafili wznieść się ponad historyczne krzywdy i udzielić ogromnej pomocy potrzebującym. obywatelom jak i pomocy militarnej. Dziś coraz więcej Polaków zaczyna wyrażać obawy związane z bezpieczeństwem we własnym kraju, z powodu rosnącej liczby coraz brutalniejszych zdarzeń dokonywanych przez obywateli Ukrainy.
Najbardziej zastanawia jednak coś innego. Na czele Powiatu Sztumskiego stoi historyk. Można więc oczekiwać szczególnej wrażliwości na wydarzenia, które odcisnęły tak głębokie piętno na dziejach Polski. Tymczasem zabrakło nawet najbardziej symbolicznego gestu. Czy pamięć o plebiscycie na Powiślu jest ważna? Oczywiście, że tak. To część historii naszej małej ojczyzny i powód do dumy. Ale czy równie ważna nie jest pamięć o dzieciach, kobietach i starcach zamordowanych tylko dlatego, że byli Polakami? Czy nie powinniśmy upominać się o tych, którzy po ponad osiemdziesięciu latach nadal często spoczywają w nieoznaczonych dołach śmierci, bez imienia, bez krzyża i bez godnego pochówku?
Pamięć o Wołyniu to nie tylko wspomnienie tragicznej historii. To również obowiązek wobec ofiar, które do dziś wołają o prawdę, ekshumacje i godny pochówek. Naród, który zapomina o swoich pomordowanych lub uznaje ich cierpienie za mniej istotne od innych wydarzeń historycznych, sam odbiera sobie część własnej tożsamości. Dlatego pamięć o plebiscycie na Powiślu i pamięć o Rzezi Wołyńskiej nie powinny się wykluczać. Wręcz przeciwnie, obie są częścią historii Polski i obie zasługują na taki sam szacunek ze strony władz publicznych.
Bo obowiązkiem samorządu nie jest pamiętać tylko o wygodnych rocznicach. Obowiązkiem jest pamiętać o wszystkich, zwłaszcza o tych, których głos został na zawsze uciszony przez niewyobrażalne okrucieństwo.
Katyń 07:52, 23.08.2026
Ciekawe czy to samo napiszecie w sprawie Katynia, bo dziwnym trafem odkąd zginął prezydent nagle Polacy zapomnieli o Katyniu.
Użytkowniku, pamiętaj, że w Internecie nie jesteś anonimowy. Ponosisz odpowiedzialność za treści zamieszczane na portalu nowysztum.pl. Dodanie opinii jest równoznaczne z akceptacją Regulaminu portalu. Jeśli zauważyłeś, że któraś opinia łamie prawo lub dobry obyczaj - powiadom nas [email protected] lub użyj przycisku Zgłoś komentarz