Sąd: Barbara Nowacka musi przeprosić prof. Wojciecha Roszkowskiego

Sąd Okręgowy w Warszawie orzekł, że minister edukacji Barbara Nowacka musi przeprosić historyka Wojciech Roszkowski za swoje publiczne wypowiedzi dotyczące podręcznika „Historia i Teraźniejszość”. Sprawa dotyczy słów, które padły podczas konwencji Koalicja Obywatelska w październiku 2024 roku.

Kontrowersyjna wypowiedź o podręczniku

Podczas wystąpienia politycznego minister edukacji stwierdziła, że w podręczniku do przedmiotu Historia i Teraźniejszość „kłamstwo było na każdej stronie”. Według niej uczniowie mieli być w nim uczeni manipulacji i nieprawdziwych treści. Autor publikacji, prof. Roszkowski, uznał tę wypowiedź za naruszenie jego dóbr osobistych oraz podważenie jego wiarygodności jako historyka i autora podręcznika dopuszczonego do użytku szkolnego.

Wyrok sądu

Sąd Okręgowy w Warszawie przyznał częściowo rację historykowi. Zgodnie z wyrokiem:

• Barbara Nowacka musi opublikować przeprosiny na kanale Koalicji Obywatelskiej w serwisie YouTube w ciągu 7 dni od uprawomocnienia się wyroku,
• minister edukacji ma również zapłacić 1,3 tys. zł kosztów procesu na rzecz prof. Roszkowskiego, jednocześnie sam historyk musi zapłacić 10,8 tys. zł kosztów na rzecz pozwanej.

Podczas procesu Barbara Nowacka argumentowała, że jej wypowiedź miała charakter retoryczny. Twierdziła, że sformułowanie „na każdej stronie” było jedynie „licentia poetica”, czyli swobodą stylistyczną stosowaną w wypowiedziach publicznych, a nie dosłownym zarzutem wobec autora podręcznika. Sąd uznał jednak, że takie sformułowanie mogło naruszać dobre imię autora książki.

Możliwa apelacja

Pełnomocnik profesora Roszkowskiego zapowiedział złożenie apelacji w części dotyczącej zadośćuczynienia. Historyk domagał się bowiem znacznie wyższej kwoty 1 tys. zł za każdą stronę podręcznika, co dawałoby 512 tys. zł odszkodowania.

Adwokat prof. Roszkowskiego podkreślił, że skoro sąd uznał naruszenie dóbr osobistych, to jego zdaniem należne powinno być również zadośćuczynienie finansowe. Podręcznik „Historia i Teraźniejszość” od momentu wprowadzenia do szkół był jednym z najbardziej dyskutowanych elementów reformy edukacji w Polsce. Jedni uznawali go za potrzebną próbę uporządkowania wiedzy o najnowszej historii, inni krytykowali za sposób interpretacji wydarzeń politycznych i społecznych. Wyrok warszawskiego sądu pokazuje, że spór o treści podręcznika przeniósł się również na grunt prawny i wciąż pozostaje elementem ostrej debaty publicznej.