Hełm garnczkowy – powrót do zamkowej kolekcji

Na początku lipca do malborskiego zamku powrócił zabytek z przedwojennej kolekcji militariów jaki znajdował się w kaplicy św. Anny. Mowa o jednym z 11 hełmów garnczkowych, które do 1945 roku wisiały w kaplicy wraz tarczami herbowymi pochowanych w niej 11 wielkich mistrzów.

Hełmy były wiernymi kopiami znanych na początku XX wieku oryginalnych hełmów garnczkowych z XIII i XIV wieku.

Omawiany hełm trzecią jest kopią hełmu garnczkowego znalezionego w 1849 roku w ruinach zamku Tannenberg, w Hesji. (Oryginał datowany jest na 2 poł. XIV wieku i obecnie eksponowany jest w Hessisches Landesmuseum w Darmstadt. Hełm ten posiadał aż trzy kopie przechowywane w malborskich murach), wykonaną ok. 1880 roku przez Ludwiga Lindenschmita,  która wisiała ona nad tarczą herbową Conrada Erlichshausena, i to właśnie ten hełm podarował zamkowi pan Ryszard Janiak.

Jak informuje Muzeum Zamkowe w Malborku, aktualnie trwają badania proweniencyjne nad kolejnymi kopiami hełmów garnczkowych z kaplicy św. Anny.

Od kilkunastu lat w Europie prowadzone są z dużą intensywnością – służące wyjaśnieniu pochodzenia muzealiów – badania proweniencyjne, które owocują nie tylko konferencjami, służącymi wymianie poglądów i rozwiązywaniu często skomplikowanych problemów, licznymi publikacjami zarówno naukowymi, jak i instruktażowymi, ułatwiającymi tę trudną, wymagającą rzetelności pracę muzealną, ale także przede wszystkim publikowanymi tradycyjnie listami bądź udostępnianymi w sieci internetowej bazami muzealiów o niejasnej proweniencji.

Nie tylko badania proweniencyjne, ale systematyczny monitoring rynku antykwarycznego, stała obserwacja kilku tysięcy aukcji dzieł sztuki na całym świecie, ścisła współpraca z polską policją i prokuraturą oraz organami ścigania w innych krajach to codzienność pracowników Wydział Strat Wojennych Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Dzięki ich działaniom, tylko w ostatnich pięciu latach do Polski wróciło ponad 300 obiektów utraconych podczas II wojny światowej.

Podobnie jak malborskie muzeum mamy nadzieję, że w przyszłości uda się ustalić miejsce przechowywania kolejnych cennych zabytków.