Sztum. Wojewódzkie święto plonów. Starosta zapomniał o dumie z bycia Polakiem?

W niedzielę 13 września Sztum był gospodarzem Wojewódzkiego Święta Plonów, będącego częścią Święta Ziemi Sztumskiej. Do miasta przyjechali rolnicy z całego Pomorza, przedstawiciele samorządów, instytucji rolniczych, parlamentarzyści oraz reprezentanci służb mundurowych. Uroczystości tradycyjnie rozpoczęły się od Mszy św. dziękczynnej koncelebrowanej przez biskupa elbląskiego ks. bp dr Jacka Jezierskiego. W homilii biskup mówił o ciężkiej pracy rolników, znaczeniu ich pracy dla całego społeczeństwa oraz problemach, z jakimi mierzy się obecnie polska wieś. Wśród zagrożeń wymienił m.in. skutki polityki rolnej Unii Europejskiej, liberalnej polityki rządu oraz konkurencję ze strony importowanej żywności, w tym z Ukrainy. Po Mszy św. uczestnicy przeszli ulicami Sztumu do Parku Miejskiego, gdzie odbyła się główna część wojewódzkich dożynek. W trakcie przemarszu najaktywniejszą grupą byli kaszubi z gminy Szemud, którzy przyjechali z własną orkiestrą. W wydarzeniu uczestniczyli m.in. przedstawiciele 14 pomorskich powiatów, którzy zaprezentowali swoje tradycje, kulturę i lokalne produkty.

Jako pierwszy przemówił burmistrz Sztumu Bartosz Mazerski, który podkreślił, że organizacja wojewódzkich dożynek jest dla miasta i powiatu dużym wyróżnieniem.

– To dla nas, mieszkańców, ogromna radość, zaszczyt i duma, ale przede wszystkim wielkie wyróżnienie, że właśnie miasto i gmina Sztum, powiat sztumski, jest gospodarzem Pomorskiego Święta Plonów – mówił burmistrz.

Bartosz Mazerski zwrócił uwagę na rolnicze tradycje Powiśla, lokalne produkty, haft powiślański i sztumskiego konia zimnokrwistego. Najwięcej miejsca poświęcił jednak rolnikom.

– To jest wasze święto. To wy jesteście jego bohaterami. Dziękujemy wam za całoroczny trud, za pracę, za żniwa i tegoroczne zbiory – podkreślał.

Burmistrz przypomniał również, że tegoroczne uroczystości zbiegają się z obchodami 610-lecia miasta Sztum.

Następnie głos zabrał starosta sztumski Leszek Sarnowski. W swoim wystąpieniu, obok znaczenia dożynek, dużo miejsca poświęcił kwestii tożsamości regionalnej.

Starosta mówił o obecności na dożynkach przedstawicieli wszystkich 14 pomorskich powiatów oraz o różnorodności regionu.

– Są Kaszuby, Kociewie, Żuławy, Powiśle.

Podkreślał przy tym, że mieszkańcy Powiśla mają, jego zdaniem, szczególną historię.

– O ile łatwiej mają Kaszuby i Kociewiacy, bo od pokoleń żyją w swoich subregionach, o tyle na Powiślu jest trochę gorzej. Przyszliśmy z różnych stron Polski i świata. Jesteśmy tak naprawdę przesiedleńcami, imigrantami – stwierdził.

Starosta wskazywał również na podejmowane obecnie działania mające odbudowywać regionalną tożsamość m.in. haft powiślański oraz tradycje muzyczne.

Swoje wystąpienie zakończył apelem:

– Bądźmy dumni, że jesteśmy Kaszubami. Bądźmy dumni, że jesteśmy Kociewiakami. Bądźmy dumni, że jesteśmy Żuławiakami. Bądźmy dumni, że jesteśmy Powiślakami. Bądźmy dumni, że jesteśmy Pomorzanami. 

I właśnie w tym miejscu trudno nie postawić pytania: a gdzie w tej wyliczance znalazła się polskość? A gdzie duma z bycia Polakiem?

Czy naprawdę podczas wojewódzkiego święta plonów organizowanego w Sztumie nie było miejsca na jedno zdanie: „Bądźmy dumni, że jesteśmy Polakami”? To pytanie jest tym bardziej zasadne, że mówimy o Powiślu - ziemi, na której polskość przez dziesięciolecia nie była oczywistością. Polacy mieszkający tutaj walczyli o zachowanie języka, kultury i narodowej tożsamości. Można być jednocześnie Powiślakiem, Pomorzaninem i Polakiem. Jedno przecież drugiego nie wyklucza. Dlatego słowa starosty pozostawiają pewien niedosyt. Nie dlatego, że mówił o regionalnej tożsamości. Wręcz przeciwnie, dobrze, że o niej mówił. Pytanie brzmi jednak, dlaczego zabrakło w jego wyliczeniu tej najważniejszej wspólnoty, której częścią są wszystkie wymienione przez niego grupy wspólnoty narodowej? Czy w opinii starosty można być dumnym z regionalnej tożsamości, a jednocześnie nie wspomnieć o dumie z bycia Polakiem? Czy polskość jest dziś dla władz powiatu tematem mniej ważnym niż tożsamość regionalna?

Marszałek województwa pomorskiego Mieczysław Struk podkreślał znaczenie tradycji i pracy rolników.

– W każdym z wieńców dożynkowych ukryte jest wielkie bogactwo tradycji przekazywanej z pokolenia na pokolenie i szacunku do płodów rolnych oraz pracy rolnika – mówił.

Marszałek zwrócił także uwagę na znaczenie polskiego rolnictwa dla gospodarki. Jak podkreślał, w ubiegłym roku wartość polskiego eksportu rolno-spożywczego przekroczyła 53 mld euro, z czego około 43 mld euro przypadło na rynek Unii Europejskiej.

– Nie jesteśmy pariasami Europy. Jesteśmy ważnymi producentami i istotnymi przetwórcami – zaznaczył.

W swoim wystąpieniu mówił również o rosnących kosztach nawozów, paliwa oraz innych problemach wpływających na konkurencyjność gospodarstw.

Nawet jeśli mówimy z obawami, w jaki sposób zjawiska globalne będą odczuwane przez rolników. Takie jak choćby konflikty w cieśninie Ormuz, które powodują znaczące podniesienie cen paliwa, ale które mają wpływ przecież na konkurencyjność gospodarki rolniczej. Takie jak choćby wzrost cen nawozów sztucznych, które również powodują zaburzenia w ekonomice także pomorskiego rolnictwa.”

Najmocniejsze ostrzeżenia dotyczące przyszłości polskiego rolnictwa padły z ust Wiesława Burzyńskiego, prezesa Pomorskiej Izby Rolniczej.

– Polska wieś od pokoleń żywi Polskę. Nasza praca to nie tylko zawód. To odpowiedzialność za nasze rodziny, nasze wspólnoty i bezpieczeństwo całego kraju – mówił.

Wskazywał na susze, nawalne deszcze, gradobicia, rosnące koszty produkcji, niskie ceny płodów rolnych oraz presję importowanych produktów.

Szczególną uwagę zwrócił na konkurencję ze strony produktów z Ukrainy oraz krajów Mercosur.

– Polski rolnik potrzebuje uczciwych zasad konkurencji i realnego wsparcia państwa – podkreślał.

Prezes Pomorskiej Izby Rolniczej przestrzegał, że wymaganie od polskich gospodarstw coraz wyższych standardów przy jednoczesnym otwieraniu rynku na tańsze produkty wytwarzane według innych zasad może prowadzić do osłabienia krajowej produkcji.

– Musimy wzmacniać polskie rolnictwo i chronić własną produkcję żywności. Samowystarczalność żywnościowa nie jest dodatkiem do polityki bezpieczeństwa. To jej fundament – mówił Wiesław Burzyński.

Na zakończenie przywołał słowa Wincentego Witosa 

Potęgi państwa i jego przyszłości nie zabezpieczy żaden, choćby największy geniusz. Uczynić to może cały świadomy swych praw i obowiązków naród.

Po przemówieniach odbył się tradycyjny obrzęd obtańcowania wieńca dożynkowego. Uczestnicy mogli podziwiać tegoroczne wieńce oraz odwiedzać stoiska przygotowane przez pomorskie powiaty, poznawać lokalne produkty i tradycje oraz degustować regionalne potrawy, ciasta i napoje. Wojewódzkie Święto Plonów było więc nie tylko podziękowaniem za tegoroczne zbiory, ale także okazją do rozmowy o przyszłości rolnictwa, bezpieczeństwie żywnościowym i tożsamości mieszkańców Pomorza.

I właśnie ta ostatnia kwestia pozostawiła po wystąpieniu starosty Leszka Sarnowskiego pytanie, którego podczas święta polskiej wsi nie sposób pominąć: czy mówiąc o regionalnej tożsamości, nie powinniśmy przede wszystkim pamiętać, że Kaszuba, Kociewiak, Żuławiak czy Powiślak jest również Polakiem?

::photoreport{"type":"check-for-article","item":"3146"}