materiały partnera
W umowie ubezpieczenia z UFK składka wpłacana przez klienta jest w przeważającej części przeznaczana na nabycie jednostek uczestnictwa funduszy kapitałowych, a element ochronny bywa symboliczny. Wartość rachunku zależy od wyceny tych jednostek, dokonywanej przez towarzystwo ubezpieczeń. Od składek i od wartości rachunku pobierane są liczne opłaty: administracyjna, za zarządzanie, za ryzyko, dystrybucyjna. W efekcie znaczna część wpłat nie trafiała do inwestycji, a klienci po latach systematycznych wpłat odkrywali, że stan rachunku jest niższy od sumy tego, co wpłacili.
Największe kontrowersje budziło postanowienie o opłacie likwidacyjnej, pobieranej przy rozwiązaniu umowy przed umówionym terminem. W początkowych latach obowiązywania umowy potrafiła sięgać niemal całości wartości rachunku, co w praktyce uniemożliwiało wycofanie się z produktu. Opłata bywała też ukrywana pod postacią tak zwanego świadczenia wykupu określonego jako procent wartości rachunku. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zakwestionował te praktyki wobec kilkunastu towarzystw, wskazując, że przerzucanie na konsumenta kosztów początkowych zawarcia umowy stanowi obciążanie go ryzykiem działalności gospodarczej przedsiębiorcy.
Kancelaria prowadzi sprawy przeciwko instytucjom finansowym, w tym spory dotyczące umów ubezpieczenia z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym.
Roszczenia opierają się na uznaniu postanowień umowy za niedozwolone w rozumieniu art. 385¹ Kodeksu cywilnego. Argumentacja obejmuje: brak przejrzystości mechanizmu ustalania wysokości opłat, niemożność oszacowania przez konsumenta rzeczywistego kosztu produktu, rażącą dysproporcję między świadczeniami stron oraz brak rzetelnej informacji o ryzyku inwestycyjnym przy jednoczesnym prezentowaniu produktu jako bezpiecznej formy oszczędzania. W części spraw sądy idą dalej i stwierdzają nieważność całej umowy, wskazując na zachwianie równowagi między funkcją ochronną a inwestycyjną — wówczas zwrotowi podlegają nie tylko opłaty, ale całość wpłaconych składek.
Zagadnienie terminów wymaga ostrożności, ponieważ stan prawny zmieniał się w czasie. Do roszczeń wynikających z umów rozwiązanych przed 9 lipca 2018 roku stosuje się dziesięcioletni termin przedawnienia obowiązujący przed nowelizacją Kodeksu cywilnego; do późniejszych — termin sześcioletni, którego koniec przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego. Orzecznictwo wskazuje ponadto, że bieg terminu może rozpoczynać się dopiero z chwilą, w której konsument powziął wiedzę o wadliwości umowy. Ocena, czy roszczenie nie uległo przedawnieniu, wymaga zatem analizy dat konkretnej sprawy — i jest to jeden z powodów, dla których nie warto odkładać sprawdzenia dokumentów.
Potrzebna będzie polisa albo deklaracja przystąpienia, ogólne warunki ubezpieczenia obowiązujące w dacie zawarcia umowy, tabela opłat i limitów, potwierdzenia wpłaconych składek oraz dokument rozliczenia wystawiony przy rozwiązaniu umowy, wskazujący wartość rachunku i wysokość pobranej opłaty. Postępowanie warto rozpocząć od pisemnego wezwania towarzystwa do zwrotu — od upływu wyznaczonego w nim terminu nalicza się odsetki za opóźnienie. Towarzystwa rzadko zwracają środki dobrowolnie, jednak etap ten porządkuje sprawę przed skierowaniem jej do sądu.
Sprawy tego rodzaju należą do obszaru prawa cywilnego, w którym kancelaria prowadzi stałą obsługę klientów indywidualnych. Aby sprawdzić swoją umowę ubezpieczenia z UFK, skontaktuj się z kancelarią.
Niniejszy artykuł ma charakter informacyjny i edukacyjny. Nie stanowi porady prawnej. Każda sprawa wymaga indywidualnej analizy prawnej. W celu uzyskania profesjonalnej pomocy prawnej prosimy o kontakt z kancelarią.
