Sejm uchwalił ustawę 3003. Urzędnik będzie mógł zamrozić Twoje pieniądze bez wyroku sądu! Wolność słowa pod znakiem zapytania

Sejm głosami Koalicji Obywatelskiej i jej parlamentarnych sojuszników uchwalił 6 listopada 2026 roku ustawę o środkach ograniczających, znaną jako druk nr 3003. Za przyjęciem przepisów głosowało 240 posłów, przeciw było 202. Nowe regulacje przewidują możliwość zamrażania środków finansowych i majątku na podstawie decyzji administracyjnej, bez konieczności uzyskania wcześniejszego wyroku sądu. Szczególne kontrowersje wzbudza możliwość objęcia sankcjami również podmiotów uczestniczących w ingerencji i manipulacji informacyjnej. Czy pod hasłem ochrony bezpieczeństwa państwa powstaje narzędzie, które w przyszłości może zostać wykorzystane przeciwko niewygodnym obywatelom, dziennikarzom i organizacjom? Ustawa przewiduje administracyjne kary pieniężne do 20 mln zł za naruszanie lub obchodzenie sankcji, m.in. udostępnianie pieniędzy podmiotom objętym sankcjami, niezastosowanie obowiązku zamrożenia majątku czy ukrywanie środków finansowych. Za określone przestępstwa związane z łamaniem sankcji przewidziano od 6 miesięcy do 12 lat pozbawienia wolności, przy czym najwyższa kara, od 2 do 12 lat, dotyczy m.in. zakazanego obrotu uzbrojeniem, produktami podwójnego zastosowania oraz towarami o znacznej wartości. W przypadku odpowiedzialności podmiotów zbiorowych przewidziano kary sądowe od 10 tys. do 200 mln zł lub 5% rocznego przychodu.

Najpierw zamrożenie majątku, potem walka o sprawiedliwość

Jednym z najbardziej niepokojących rozwiązań jest przyznanie ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych kompetencji do wpisywania osób i podmiotów na krajową listę sankcyjną. Konsekwencje takiego wpisu mogą być niezwykle dotkliwe. Zamrożenie pieniędzy zgromadzonych na rachunkach bankowych, ograniczenie możliwości korzystania z majątku, a w przypadku przedsiębiorców nawet faktyczne sparaliżowanie prowadzonej działalności gospodarczej i wyjątkowe drakońskie kary finansowe nawet do 20 mln zł tylko, że urzędnik uzna twoją krytykę za dezinformacje. I wszystko to bez wcześniejszego wyroku sądu stwierdzającego winę! Co prawda przewidziano możliwość zaskarżenia decyzji do sądu administracyjnego, jednak samo wniesienie skargi nie wstrzymuje jej wykonania. Wyobraźmy sobie przedsiębiorcę, którego środki finansowe zostają zamrożone. Jak ma wypłacić pensje pracownikom, uregulować zobowiązania czy utrzymać funkcjonowanie firmy? Jak ma skutecznie bronić swoich praw, skoro dostęp do własnych pieniędzy został już ograniczony?

Wolność słowa nie może zależeć od urzędnika

Konstytucja RP gwarantuje wolność wyrażania poglądów oraz rozpowszechniania informacji. Oczywiście państwo musi mieć możliwość przeciwdziałania zagranicznym operacjom dezinformacyjnym, finansowaniu agresji czy działalności wrogich służb specjalnych, ale bezpieczeństwo państwa nie może być usprawiedliwieniem dla nieproporcjonalnej ingerencji w prawa obywateli. W toku prac nad ustawą dodano przepisy mające chronić wolność prasy, działalność dziennikarską i wyrażanie poglądów. Jednak o tym, czy konkretne działanie mieści się w ustawowym wyjątku od tej ochrony, w pierwszej kolejności będzie rozstrzygała administracja. Redakcja, której zamrożono środki, może przecież stracić możliwość opłacenia pracowników, serwerów czy wydawania kolejnych publikacji.

Ustawa trafia do Senatu. Większość parlamentarna również tam ma przewagę

Ustawa trafi teraz do Senatu, w którym Koalicja Obywatelska wraz z ugrupowaniami współtworzącymi większość rządową dysponuje większością mandatów. Oznacza to, że ugrupowania popierające rząd mają również w izbie wyższej parlamentu znaczące możliwości przeprowadzenia regulacji przez dalszy etap procesu legislacyjnego. Ostateczne stanowisko senatorów będzie jednak zależało od ich głosowania. Po zakończeniu procedury parlamentarnej ustawa zostanie skierowana do prezydenta Karola Nawrockiego. Prezydent może odmówić jej podpisania i zastosować weto. Aby odrzucić takie weto, Sejm musi ponownie uchwalić ustawę większością trzech piątych głosów, przy obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów. W głosowaniu z 6 listopada ustawę poparło 240 posłów, co przy pełnym składzie głosujących byłoby niewystarczające do odrzucenia prezydenckiego weta. O sile demokratycznego państwa nie świadczy liczba uprawnień przyznanych urzędnikom, lecz skuteczność mechanizmów chroniących obywatela przed ich nadużyciem. Żaden minister, bez względu na przynależność polityczną, nie powinien dysponować narzędziem, którego błędne zastosowanie może zniszczyć dorobek całego życia, zanim niezależny sąd rozstrzygnie sprawę.