Uzbrojone oddziały prewencji w pełnej gotowości. Pytamy o mobilizację i przypominamy bezprawny rozkaz nie zwalnia z odpowiedzialności karnej

Od 2 do 8 listopada 2026 roku wyznaczone oddziały prewencji Policji mają pozostawać w pełnej gotowości do natychmiastowego wyjazdu na polecenie Komendy Głównej Policji. Funkcjonariusze mają być wyposażeni między innymi w broń palną, pistolety maszynowe, środki przymusu bezpośredniego oraz sprzęt ochronny. W związku z mobilizacją i wydarzeniami wokół Trybunału Konstytucyjnego redakcja Nowego Sztumu skierowała pytania do Komendy Wojewódzkiej Policji w Gdańsku oraz Komendy Powiatowej Policji w Sztumie.

• Pismo oznaczone jako „BARDZO PILNE!”, datowane na 29 października 2026 roku i podpisane przez zastępcę Komendanta Głównego Policji nadinsp. Tomasza Michułkę, nakazuje utrzymywanie wyznaczonych pododdziałów prewencji w gotowości do natychmiastowego wyjazdu z jednostek macierzystych wraz z bronią osobistą oraz pistoletami maszynowymi.

Czy pomorscy i sztumscy policjanci również zostali objęci mobilizacją?

Wystąpiliśmy do KWP w Gdańsku z pytaniami o liczbę i pochodzenie pododdziałów objętych gotowością, podstawę prawną mobilizacji, jej cel oraz wyposażenie funkcjonariuszy w broń palną. Osobne pytania skierowaliśmy do Komendy Powiatowej Policji w Sztumie. Chcemy ustalić, czy sztumscy funkcjonariusze zostali objęci poleceniem, czy mogą zostać skierowani do Warszawy oraz czy odnotowano przypadki odmowy wykonania związanych z mobilizacją rozkazów. Najważniejsze pytanie dotyczy ewentualnego związku mobilizacji z wydarzeniami wokół Trybunału Konstytucyjnego z 30 października.

• Komenda Główna Policji zaprzecza takiemu związkowi. Według jej stanowiska gotowość pododdziałów wynika z zagrożeń sabotażem i dywersją na terenie kraju. Oczekujemy jednak szczegółowych odpowiedzi od pomorskiej policji.

Policjant ma obowiązek odmówić wykonania rozkazu prowadzącego do przestępstwa

Przypominamy funkcjonariuszom treść art. 58 ust. 2 ustawy z 6 kwietnia 1990 roku o Policji:

„Policjant obowiązany jest odmówić wykonania rozkazu lub polecenia przełożonego, a także polecenia prokuratora, organu administracji państwowej lub samorządu terytorialnego, jeśli wykonanie rozkazu lub polecenia łączyłoby się z popełnieniem przestępstwa”.

Ustęp 3 tego artykułu przewiduje, że o odmowie funkcjonariusz powinien zameldować bezpośrednio Komendantowi Głównemu Policji, z pominięciem drogi służbowej.

To niezwykle istotny przepis. Policjant nie może usprawiedliwiać udziału w przestępstwie samym faktem wykonywania rozkazu. Obowiązek posłuszeństwa służbowego nie jest bezgraniczny. Za przekroczenie uprawnień grozi odpowiedzialność karna

Art. 231 § 1 Kodeksu karnego przewiduje karę do 3 lat pozbawienia wolności dla funkcjonariusza publicznego, który przekracza uprawnienia lub nie dopełnia obowiązków, działając na szkodę interesu publicznego lub prywatnego. W przypadkach przewidzianych w kolejnych paragrafach odpowiedzialność może być surowsza. Możliwe są również konsekwencje dyscyplinarne, włącznie z wydaleniem ze służby. Dotyczy to zarówno funkcjonariuszy wykonujących czynności, jak i przełożonych, jeżeli ich konkretne działania wypełniają znamiona przestępstwa. Jednocześnie samo pozostawanie w gotowości, posiadanie służbowej broni czy zabezpieczanie zgromadzenia nie stanowi przestępstwa. Odpowiedzialność karna wymaga wykazania konkretnych czynów oraz spełnienia ustawowych przesłanek. Jeżeli jednak funkcjonariusz świadomie wykonuje polecenie jak to ma obecnie miejsce przed TK lub dotyczyć będzie kolejnych funkcjonariuszy wysyłanych do Warszawy i działań wobec instytucji państwa lub przeciw obywatelom, którego realizacja wiąże się z popełnieniem przestępstwa, nie może liczyć na to, że rozkaz przełożonego zapewni mu bezkarność.

Policja ma służyć prawu, a nie politykom

Wydarzenia wokół Trybunału Konstytucyjnego oraz polecenie utrzymywania uzbrojonych pododdziałów prewencji w gotowości wymagają pełnego i rzetelnego wyjaśnienia. Oczekujemy od KWP w Gdańsku i KPP w Sztumie odpowiedzi dotyczących celu mobilizacji, udziału pomorskich funkcjonariuszy oraz ewentualnych odmów wykonania poleceń. Konstytucja nie przewiduje zasady, zgodnie z którą polityczna „wyższa konieczność” pozwala działać poza granicami prawa. Art. 7 Konstytucji obowiązuje wszystkich rządzących, przełożonych i policjantów. Policja składa ślubowanie na wierność prawu. Każdy funkcjonariusz powinien pamiętać, że bezprawne działania mogą oznaczać nie tylko utratę munduru, ale również odpowiedzialność przed sądem karnym.

Do sprawy wrócimy po otrzymaniu odpowiedzi od obu komend.

'WZÓR MEWLDUNKU

Miejscowość: [Miejscowość], dnia [Data] r.

Stopień, imię i nazwisko: [Twoje dane]Stanowisko etatowe: [np. Referent / Asystent]Jednostka/Wydział: [np. Wydział Ruchu Drogowego KPP w ...]Identyfikator kadrowy: [Twój numer ID]

Do:Komendanta Głównego Policjiw Warszawie(z pominięciem drogi służbowej – na podstawie art. 58 ust. 3 ustawy o Policji)

MELDUNEK

o odmowie wykonania rozkazu / polecenia służbowego

Na podstawie art. 58 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, niniejszym melduję o odmowie wykonania rozkazu / polecenia służbowego wydanego w dniu [Data] o godzinie [Godzina] przez [Stopień, imię i nazwisko oraz stanowisko przełożonego, który wydał rozkaz].

Wydany rozkaz dotyczył: [Należy krótko i precyzyjnie opisać, co przełożony kazał zrobić, np. nakazu odstąpienia od legitymowania i ukarania mandatem wskazanego kierowcy / nakazu użycia środków przymusu bezpośredniego wobec osoby niestwarzającej zagrożenia / nakazu sfałszowania zapisu w notatniku służbowym].

UZASADNIENIE

Zgodnie z art. 58 ust. 2 ustawy o Policji, policjant ma obowiązek odmówić wykonania rozkazu lub polecenia przełożonego, jeśli jego wykonanie łączyłoby się z popełnieniem przestępstwa.

Wydany mi rozkaz w mojej ocenie wyczerpuje znamiona czynu zabronionego określonego w art. [podać numer artykułu z Kodeksu Karnego, np. art. 231 § 1 k.k. – przekroczenie uprawnień / niedopełnienie obowiązków służbowych, art. 271 k.k. – poświadczenie nieprawdy] Kodeksu Karnego.

[Krótki opis przebiegu zdarzenia: np. W trakcie pełnienia służby w patrolu... Przełożony telefonicznie/osobiście nakazał mi... Poinformowałem przełożonego, że wykonanie tego polecenia prowadzi do złamania prawa, jednak podtrzymał on swój rozkaz].

W związku z powyższym, realizując bezwzględny ustawowy obowiązek dbałości o praworządność oraz treść złożonego przeze mnie ślubowania, odmówiłem wykonania wyżej wymienionego rozkazu.

Mając na uwadze treść art. 58 ust. 3 ustawy o Policji, składam niniejszy meldunek bezpośrednio do rąk Komendanta Głównego Policji.

......................................................

(własnoręczny podpis policjanta)