Niemcy bronią swojej giełdy. A polski rząd popiera centralizację nadzoru finansowe

Unia Europejska zamierza zwiększyć kontrolę nad europejskimi rynkami kapitałowymi, przekazując część uprawnień krajowych instytucji nadzorczych do unijnego urzędu ESMA w Paryżu. Niemcy zadbały jednak o wyjątki chroniące Deutsche Börse. Tymczasem rząd Donalda Tuska popiera dalszą integrację europejskich rynków finansowych. Czy Polska równie stanowczo potrafi bronić własnych interesów gospodarczych jak Niemcy? 9 października ministrowie finansów państw Unii Europejskiej uzgodnili stanowisko dotyczące reformy nadzoru nad rynkami kapitałowymi. Jej celem jest przeniesienie części kompetencji krajowych regulatorów na poziom unijny. To nie jest wyłącznie techniczna zmiana przepisów. Chodzi o to, kto będzie podejmował decyzje dotyczące funkcjonowania strategicznych instytucji europejskiego rynku finansowego.

A to oznacza, że kontrola nad rynkiem kapitałowym ma znaczenie dla niezależności gospodarczej państwa i jego funkcjonowania a tym samym ostatecznie zależności od czynników zewnętrznych.  

Niemcy jednak potrafią zadbać o swoje interesy

Najbardziej kontrowersyjny element porozumienia dotyczy Niemiec. Berlin skutecznie zabiegał o rozwiązania pozwalające części rynku obsługiwanego przez Deutsche Börse (Giełda Papierów Wartościowych we Frankfurcie) pozostać pod swoim krajowym nadzorem. Dlaczego to takie ważne? Bo Niemcy doskonale rozumieją, że silny krajowy rynek kapitałowy jest jednym z fundamentów gospodarczej potęgi państwa. Giełda to nie tylko miejsce handlu akcjami. To również możliwość pozyskiwania kapitału przez przedsiębiorstwa, finansowania inwestycji i rozwoju krajowej gospodarki. Niemcy chcą wspólnego europejskiego rynku finansowego, ale jednocześnie skutecznie zabiegają o ochronę własnych instytucji, gdyż po przez instytucje europejskie chcą mieć wpływ na rynki kapitałowe ale jednocześnie chronić przed tymi niebezpiecznymi czynnikami własny. Trudno o bardziej wymowny przykład tego, jak należy prowadzić politykę gospodarczą, kierując się interesem narodowym.

A co robi polski rząd?

Choć minister finansów Andrzej Domański zapewnia, że GPW w Warszawie i Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych pozostaną pod nadzorem Komisji Nadzoru Finansowego. to jednak trudno uwierzyć w intencji obecnego rządu i tak naprawdę ostatecznego celu, gdyż polski rząd popiera bowiem rozwój zintegrowanego europejskiego rynku kapitałowego. I właśnie dlatego należy postawić pytanie: gdzie kończy się korzystna współpraca gospodarcza, a zaczyna przekazywanie kompetencji, które powinny pozostać w gestii państw narodowych?

Polska przez ponad trzy dekady budowała własny rynek kapitałowy. Warszawska giełda stała się ważnym ośrodkiem finansowym Europy Środkowo-Wschodniej.

Czy w interesie Polski jest dalsze wzmacnianie unijnego nadzoru, jeśli największe państwa potrafią wynegocjować rozwiązania chroniące ich własne rynki?

Integracja tak. Ale na czyich zasadach?

Jednak integracja gospodarcza nie może oznaczać, że jedne państwa zachowują istotne kompetencje, a inne stopniowo tracą możliwość samodzielnego kształtowania warunków funkcjonowania swoich rynków finansowych. Jeżeli Niemcy uznają krajowy nadzór nad własną giełdą za interes wart obrony, dlaczego Polska miałaby traktować podobną ochronę jako przeszkodę w integracji? To pytanie powinno zostać postawione premierowi Donaldowi Tuskowi i ministrowi finansów Andrzejowi Domańskiemu.

Polska gospodarka potrzebuje własnych instytucji

Silna gospodarka wymaga nie tylko przedsiębiorstw, inwestycji i infrastruktury. Potrzebuje również krajowych instytucji finansowych, zdolnych do wspierania jej rozwoju.

Dlatego każda propozycja ograniczająca kompetencje polskiego nadzoru finansowego powinna być analizowana nie tylko pod kątem korzyści dla wspólnego rynku, ale przede wszystkim długofalowych interesów Polski. Nie można zgadzać się na kolejne etapy centralizacji wyłącznie dlatego, że przedstawiane są jako europejski postęp.

Rząd Donalda Tuska powinien jasno wyjaśnić, jakie granice dalszego przekazywania kompetencji finansowych do instytucji unijnych uważa za nieprzekraczalne.

Dziś GPW i KDPW zachowują krajowy nadzór. Ale negocjacje nad ostatecznym kształtem reformy jeszcze się nie zakończyły.

I dlatego sprawa wymaga szczególnej uwagi. Bo skoro Niemcy potrafią skutecznie bronić autonomii własnego rynku finansowego, to czy polski rząd potrafi z taką samą determinacją bronić niezależności gospodarczej Polski?