Sztum. Po dekadach zastoju w końcu ruszyło budownictwo mieszkaniowe

Przez lata jednym z problemów Sztumu był bardzo niewielki przyrost nowego budownictwa mieszkaniowego. Dziś sytuacja zaczyna się wyraźnie zmieniać. Równolegle przygotowywanych lub realizowanych jest kilka inwestycji, które w perspektywie najbliższych lat mogą dostarczyć ponad 200 nowych mieszkań, a jeżeli dojdzie do realizacji kolejnego dużego prywatnego projektu, liczba ta może przekroczyć 400 lokali.

To zmiana, na którą Sztum czekał bardzo długo.

• Trzy budynki przy ul. Reja

Jedną z prywatnych inwestycji jest Osiedle Tercet przy ul. Mikołaja Reja, realizowane przez prywatnego dewelopera. Powstają tam trzy budynki mieszkalne. Z aktualnej oferty inwestycji wynika, że w budynkach znajduje się łącznie 34 mieszkania – odpowiednio 11, 11 i 12 lokali. Mieszkania mają powierzchnię od około 25 do 63 m², a inwestycja przewiduje m.in. miejsca postojowe, garaże, komórki lokatorskie oraz mieszkania z ogródkami lub balkonami. To inwestycja skierowana przede wszystkim na rynek komercyjny, ale jej znaczenie dla miasta jest większe niż sama liczba nowych lokali. 

• Trzy bloki w ramach programu SIM

Kolejne 69 mieszkań powstaje w ramach Społecznej Inicjatywy Mieszkaniowej. Trzy czterokondygnacyjne budynki przy ul. Spokojnej mają być przeznaczone na mieszkania czynszowe na wynajem. Inwestycja ruszyła, a jej zakończenie planowane jest na IV kwartał 2027 roku. To szczególnie ważna inwestycja dla osób, których nie stać na zakup mieszkania na rynku komercyjnym, ale jednocześnie nie kwalifikują się do tradycyjnego mieszkania komunalnego.

• Blok komunalny

Samorząd prowadzi również inwestycję związaną z budową bloku komunalnego przy ul. Nowowiejskiego. Planowany budynek ma pomieścić do 20 mieszkań. Gmina wcześniej przeznaczyła środki na dokumentację i zakładała pozyskanie znaczącego dofinansowania z budżetu państwa.

• Cztery budynki przy ul. Sienkiewicza

Duża prywatna inwestycja planowana jest również przy ul. Sienkiewicza, w rejonie galerii handlowej u wylotu w kierunku Malborka. Rada Miejska w lipcu 2026 roku ustaliła lokalizację inwestycji mieszkaniowej obejmującej cztery budynki – trzy budynki mieszkalne. Według założeń inwestycja ma dostarczyć 87 mieszkań o powierzchni od około 40 do 60 m². W jednym z budynków przewidziano również przestrzeń handlowo-usługową, a do mieszkań mają być przypisane miejsca parkingowe. Jeżeli inwestycja zostanie zrealizowana, będzie to jeden z większych nowych zespołów mieszkaniowych w Sztumie od wielu lat.

• A na horyzoncie jeszcze 200 mieszkań

Na realizację czeka również kolejny duży prywatny projekt przygotowywany przez sztumskiego przedsiębiorcę. Mowa o inwestycji obejmującej około 200 mieszkań. Tutaj jednak pojawiła się przeszkoda w postaci kwestii związanych ze stanowiskiem archeologicznym na działce inwestycyjnej. To właśnie od rozwiązania tych problemów zależy możliwość rozpoczęcia inwestycji. 

Jeżeli wszystkie wymienione przedsięwzięcia zostaną zrealizowane, Sztum może w najbliższych latach zyskać około:

• 34 mieszkania – ul. Reja,
• 69 mieszkań – SIM, ul. Spokojna,
• 20 mieszkań – blok komunalny przy ul. Nowowiejskiego,
• 87 mieszkań – inwestycja przy ul. Sienkiewicza,
• czyli około 210 nowych mieszkań.
• A jeśli do tego dołączyć planowane 200 mieszkań kolejnego inwestora, mówimy już o potencjale około 410 nowych lokali. Należy pamiętać, że każde nowe mieszkanie to potencjalnie nowy mieszkaniec, rodzina, dziecko, klient lokalnego sklepu, usługodawcy czy przedsiębiorcy.

I tutaj warto zadać jedno pytanie: dlaczego dopiero teraz - tak późno?

Bo choć obecne informacje zdecydowanie cieszą, trudno nie spojrzeć na nie również z perspektywy ostatnich kilkudziesięciu lat i jednocześnie skłaniać do refleksji, a nawet do zadania niewygodnego pytania: dlaczego Sztum czekał na rozwój budownictwa mieszkaniowego tak długo?

Sztum od dawna zmaga się z odpływem mieszkańców. Według danych GUS na koniec 2024 roku w gminie znajdowało się 6345 mieszkań, a liczba mieszkań przypadających na 1000 mieszkańców była niższa niż średnia wojewódzka i krajowa. A przecież problem nie pojawił się wczoraj. Przez kolejne kadencje poprzednich władz a dokładnie mówiąc jednego z najdłużej urzędujących włodarzy miasta budownictwo wielorodzinne w Sztumie niemal stanęło w miejscu poza nielicznymi wyjątkami, które zasługują na osoby artykuł. Co więcej, przez lata pojawiały się plany prywatnych inwestorów, które z dziwnych przyczyn nie dochodziły do skutku.

Szczególnie mocno trzeba tu przypomnieć sprawę planowanych około 200 mieszkań, których budowa do dziś nie ruszyła, ze względu na piętrzące się problemy, które także przy zabudowie sztumskiego rynku, uniemożliwiły finalizację planów i rozwoju tej części Sztumu. To pokazuje również, jak dla rozwoju miasta negatywny wpływ ma polityka, a raczej patopolityka nie mająca nic wspólnego z samorządnością. A przypomnijmy, że zadaniem władz samorządowych powinno być przygotowanie terenów pod inwestycje, pomoc i rozwiązywanie problemów, które mogą blokować ich realizację dla dobra ogółu. 

Wyobraźmy sobie, że 200, 300 czy nawet 400 mieszkań, które mogą powstać w Sztumie w obecnym okresie, zostało wybudowanych nie teraz, ale już w latach 90. albo na początku XXI wieku.

• Ilu młodych ludzi zostałoby wtedy w Sztumie?
• Ile rodzin zdecydowałoby się tutaj zamieszkać?
• Ile dzieci więcej mogłoby się urodzić?
• Ile pieniędzy trafiłoby przez te wszystkie lata do lokalnych sklepów, restauracji, firm budowlanych i usługodawców?
• Ile dodatkowych podatków przez kilkanaście czy kilkadziesiąt lat zasiliłoby budżet miasta?

Tego oczywiście nie da się dzisiaj precyzyjnie policzyć. Można jednak bez większego ryzyka stwierdzić, że brak mieszkań nie jest wyłącznie problemem rynku nieruchomości. To problem demograficzny i gospodarczy całego miasta i gminy. Sztum przez lata tracił mieszkańców. Młodzi ludzie wyjeżdżali, bo nie mieli odpowiedniej oferty mieszkaniowej. Mniejsza liczba mieszkańców oznaczała również mniej klientów dla lokalnego handlu i usług, mniej dzieci w szkołach i przedszkolach oraz mniejszą bazę podatkową. To także mniejsze zainteresowanie potencjalnych inwestorów w rozwój lokalnej gospodarki. Dlatego obecne inwestycje trzeba nie tylko odnotować, ale również potraktować jako lekcję na przyszłość. Dzisiaj mamy prywatnego dewelopera przy ul. Reja, inwestycję SIM, przygotowywany blok komunalny, dużą inwestycję przy ul. Sienkiewicza i wciąż czekamy na realizację około 200 mieszkań przy ul. Kochanowskiego.

Bo być może, gdyby podobna polityka mieszkaniowa była prowadzona 20 czy 30 lat temu, dzisiaj nie zastanawialibyśmy się, jak zatrzymać mieszkańców w Sztumie, co będzie z lokalną gospodarką i wpływami do budżetu gminy. Szczególnie że kolejny rok przynosi ogromny deficyt w finansach publicznych, a trudno budować stabilną przyszłość gminy, opierając ją przede wszystkim na nadziei, że kolejne granty i dotacje z budżetu państwa czy unii się pojawią. I właśnie o to warto dzisiaj zapytać byłe już władze miasta, a szczególnie byłego burmistrza: ile mieszkań mogło powstać w Sztumie i ile szans rozwojowych mogliśmy wykorzystać, gdyby przez lata aktywnie tworzono dobre warunki dla budownictwa mieszkaniowego oraz inwestycji gospodarczych, także tych dużych? Ile z tych szans zostało bezpowrotnie straconych?