Historia

Jeszcze tylko do wtorku, 20 października, na Zamku w Sztumie można zobaczyć oryginalny dokument lokacyjny miasta sprzed 610 lat. Później ten niezwykły zabytek powróci do Archiwum Państwowego w Gdańsku. To wyjątkowa okazja, by na własne oczy zobaczyć dokument, który zapoczątkował historię Sztumu jako miasta.

Nie kopia. Nie fotografia. Nie reprodukcja. Oryginał z 1416 roku w sztumskim zamku – tylko do 23 października. 610 lat temu ten pergamin stworzył prawne podstawy miejskiej historii Sztumu. Dziś możemy stanąć przed nim osobiście. Od października osoby do 26 roku życia zwiedzają za 1 zł, a wtorki są bezpłatne. Zapraszamy!

23 września 1416 roku – również była to środa – wielki mistrz zakonu krzyżackiego Michał Küchmeister von Sternberg, w obecności dostojników zakonu, w tym przyszłych dwóch wielkich mistrzów, oraz wójta sztumskiego, wystawił na zamku w Malborku dokument lokacyjny Sztumu.

23 września 2026 roku minie dokładnie 610 lat od wystawienia dokumentu lokacyjnego Sztumu. W rocznicę tego wydarzenia na Zamku w Sztumie zostanie otwarta wystawa „Sztum 1416. 610. rocznica lokacji miasta”. Jej wyjątkowym elementem będzie prezentacja oryginalnego dokumentu lokacyjnego z 1416 roku.

1 września, w 87. rocznicę niemieckiej agresji na Polskę, w Sztumie odbyły się uroczystości upamiętniające polskich żołnierzy września oraz miliony ofiar II wojny światowej.

1 września 1939 roku Niemcy zaatakowały Polskę, rozpoczynając największy konflikt w dziejach świata. O godzinie 4:45 pancernik „Schleswig-Holstein” otworzył ogień do Westerplatte. Kilka godzin później niemieckie bomby spadły na Wieluń. Rozpoczęła się wojna, która przyniosła Polsce niewyobrażalne straty i cierpienie.

28 sierpnia 1946 roku w gdańskim więzieniu przy ul. Kurkowej wykonano wyrok śmierci na 17-letniej Danucie Siedzikównie „Ince”, sanitariuszce 5. Wileńskiej Brygady Armii Krajowej, oraz ppor. Feliksie Selmanowiczu „Zagończyku. Rocznica śmierci „Inki” nie jest jedynie kolejną datą w kalendarzu. To pytanie o to, jak pamiętamy ludzi, którzy oddali życie za Polskę.”.

Za nami pierwszy dzień Średniowiecznego Weekendu na Zamku w Sztumie, który przyciągnął liczne grono mieszkańców oraz turystów spragnionych żywej lekcji historii i wyjątkowej atmosfery średniowiecza.

20 lipca przypada rocznica jednego z najważniejszych wydarzeń w dziejach nauki i techniki. Tego dnia w 1969 roku misja Apollo 11 doprowadziła do pierwszego w historii lądowania człowieka na Księżycu, udowadniając, że to, co jeszcze kilka lat wcześniej wydawało się niemożliwe, może stać się rzeczywistością.

11 lipca przypada 106. rocznica plebiscytu na Warmii, Mazurach i Powiślu, jednego z najważniejszych wydarzeń w historii naszego regionu. To właśnie 11 lipca 1920 roku, zgodnie z postanowieniami traktatu wersalskiego, mieszkańcy 11 powiatów decydowali o przynależności państwowej swoich ziem.

11 lipca przypada 83. rocznica Krwawej Niedzieli – jednego z najtragiczniejszych dni w historii narodu polskiego. To właśnie 11 lipca 1943 roku oddziały Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA), wykonując plan kierownictwa Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów frakcji Bandery (OUN-B), przeprowadziły skoordynowany atak na około 150 polskich miejscowości na Wołyniu. Celem nie było zdobycie terenu ani walka z wojskiem. Celem była całkowita eksterminacja polskiej ludności cywilnej.

27 czerwca 1629 roku w okolicach Trzciany, Straszewa i Pułkowic rozegrała się jedna z najważniejszych bitew wojny polsko-szwedzkiej. Wojska Rzeczypospolitej pod dowództwem hetmana Stanisława Koniecpolskiego, wspierane przez oddziały cesarskie feldmarszałka Jana Jerzego Arnheima, odniosły spektakularne zwycięstwo nad armią króla Szwecji Gustawa II Adolfa.

6 czerwca na Powiślu odbył się VI Rajd Pamięci podporucznika Zdzisława Badochy „Żelaznego”, zorganizowany przez Środowisko Patriotyczne Polski Północnej.

Dla milionów Polaków 8 maja nie oznaczał prawdziwego końca wojny. Niemiecki terror zastąpił terror komunistyczny przyniesiony na sowieckich bagnetach. Zamiast upragnionej suwerenności przyszły represje, więzienia, tortury, pokazowe procesy i śmierć tych, którzy nie godzili się na kolejną okupację. Polacy, którzy przez sześć lat walczyli z III Rzeszą, bardzo szybko stali się „wrogami ludu”. Żołnierze Armii Krajowej, Narodowych Sił Zbrojnych czy innych organizacji niepodległościowych byli tropieni przez komunistyczny aparat bezpieczeństwa.

Obchody 235. rocznicy uchwalenia Konstytucji 3 Maja w Sztumie.